# پرۆگرامی حساباتی فرۆشگا: چیت پێویستە بەڕاستی، و چی پێت دەفرۆشرێت

> پرۆگرامی حسابات بۆ فرۆشگایەک لە عێراق دەبێت چی بکات: قازانجی ڕاستەقینە، قەرز بە ناو و تەمەن، سندوق، و دەفتەری کە ژمێریار دەیکاتەوە. و ئەوەی پێت دەفرۆشرێت و پێویستت نییە.

نووسینی تیمی داشنک · 2026-09-18

Canonical: https://dashing.krd/ckb/blog/accounts-program-for-shops

خاوەن فرۆشگا داوای «پرۆگرامی حسابات» دەکات و پرۆگرامێکی ژمێریاری کۆمپانیای بەڵێندەری پێ دەفرۆشرێت: تۆمار و ناوەندی تێچوو و مووچە و باجی بەهای زیادکراو کە لە عێراقدا نییە. دەیکڕێت، و دوای مانگێک دەگەڕێتەوە بۆ دەفتەر، چونکە کەس لە فرۆشگاکەدا تۆمار نانووسێت. ئەم بابەتە دەربارەی ئەوەیە فرۆشگا بەڕاستی چی لە پرۆگرامی حسابات پێویستە، و چۆن لە تاقیکردنەوەدا بیناسیتەوە پێش ئەوەی پارە بدەیت. تیمی داشنک (Dashing) نووسیویەتی؛ لەوێ کە باسی بەرهەمەکەمانە، دەیڵێین.

![لیستی داهات لە داشنک: داهات، تێچووی کاڵا، خەرجییەکان، قازانجی خاوێن](/screens/ar/income-statement.png)

## پرسیارەکە کە هەموو شتێک لێی دەست پێدەکات: کێ تۆمارەکە دەنووسێت؟

لە پرۆگرامی ژمێریاری کلاسیکدا تۆ تۆمارەکان دەنووسیت: فرۆشتت، تۆماری فرۆشتن دەنووسیت؛ کڕیت، تۆماری کڕین؛ کرێت دا، تۆماری خەرجی. ئەمە بۆ کۆمپانیایەک باشە کە ژمێریارێکی فەرمانبەری هەیە. لە فرۆشگای جلوبەرگ یان بەقاڵی یان مۆبایلدا کەس نییە ئەوە بکات، بۆیە حساباتەکان بەتاڵ دەمێننەوە و دەفتەرەکە پڕ.

پرۆگرامی حساباتی گونجاو بۆ فرۆشگا تۆمارەکە خۆی لە ڕووداوەکەوە دەنووسێت: کاشێر دەفرۆشێت و فرۆشتنەکە و تێچووی کاڵاکە و دەرچوونی لە کۆگا لە هەمان ساتدا تۆمار دەکرێن؛ کاڵا لە دابینکەر وەردەگریت و ئەوەی قەرزاری دەبیت تۆمار دەکرێت؛ کارەبا لە درەکەوە دەدەیت و خەرجییەک تۆمار دەکرێت. تۆ وشەی «تۆمار» نابینیت مەگەر بەشی ژمێریاری بکەیتەوە.

ئەمە یەکەم پێوانەیە. زۆربەی پاکێجەکانی بازاڕ لێی دەکەون.

## دەبێت چیت بداتێ، بە ڕیزبەندی گرنگی

**1. قازانجی ڕاستەقینە پێش فرۆشتن.** فرۆشتن ژمارەیەکە هەر کاشێرێک دەیزانێت. قازانج فرۆشتنە کەم تێچووی کاڵای فرۆشراو کەم خەرجییەکان. پرۆگرامێک کە تێچووی هەر کاڵایەک نازانێت ناتوانێت پێت بڵێت ئەم مانگە چەندت قازانج کردووە. لە تاقیکردنەوەدا «لیستی داهات»ی مانگێک داوا بکە کە فرۆشتن و کڕینی تێدایە، و بزانە دێڕی تێچووی کاڵای تێدایە.

**2. قەرز بە ناو و تەمەن.** کێ قەرزارە، چەند، لە کەیەوە. قەرزی کڕیاران گەورەترین بڕی نەقدە لە فرۆشگایەکی عێراقی و زۆرترین جار بە لەبیرچوون لەدەست دەچێت. پرۆگرامی باش بۆ هەر کڕیارێک باڵانسێک دەدات کە لەگەڵ هەر پسوولە و هەر پارەدانێک دەجوڵێت، قەرزەکان بەپێی دواکەوتن پۆلێن دەکات (تا 30 ڕۆژ، 60، 90، زیاتر)، و کەشفی حساب لەسەر واتسئاپ بۆ کڕیار دەنێرێت بەبێ چاپ. هەروەها قەرزی خۆت بۆ دابینکەران.

**3. سندوق.** ئێستا دەبێت چەند لە درەکەدا بێت، و بەڕاستی چەند تێدایە. ئەمە شیفتێکی پێویستە کە بە بڕێک بکرێتەوە و بە ژماردن دابخرێت، و جیاوازییەکە بە ناوی ئەوەی داخستوویەتی تۆمار بکرێت.

**4. کۆگا بە بەها.** ژمارەی پارچەکان زانراوە؛ پێویست ئەوەیە کاڵای ڕەفەکە بە نرخی کڕین چەند دەکات. ئەم ژمارەیە نیوەی باڵانسەکەتە.

**5. ئەوەی ژمێریارەکەت لێی تێدەگات.** ژمێریار لە کۆتایی مانگ یان ساڵ دێت. دەفتەری تەواو دەدۆزێتەوە، دەفتەری ڕۆژانە و میزانی پێداچوونەوە و لیستەکان، یان فایلێکی ئێکسڵ کە بۆت دەرهێناوە؟ یەکەم واتە پرۆگرامەکە حسابات ڕادەگرێت؛ دووەم واتە تەنها فرۆشتن.

## ئەوەی پێت دەفرۆشرێت و پێویستت نییە

**مووچە.** فرۆشگایەک بە سێ کارمەند مووچە بە نەقد لە درەکەوە دەدات و وەک خەرجی تۆماری دەکات. شاشەی مووچە بە باج و بڕین هی کۆمپانیای گەورەیە.

**پسوولەی ئەلیکترۆنی و بەستنی باج.** ئەمڕۆ لە عێراق پسوولەی ئەلیکترۆنی ناچاری نییە و باجی بەهای زیادکراوی گشتی نییە. پرۆگرامێک کە «گونجانی باجی ئەلیکترۆنی» پێت دەفرۆشێت، چارەسەری کێشەیەک پێت دەفرۆشێت کە لێرە نییە؛ [ئەم بابەتە](/ar/blog/no-einvoicing-iraq-what-to-do) دۆخەکە ڕوون دەکاتەوە.

**بەستنی خۆکاری بانک.** هیچ بانکێکی عێراقی کەشفەکانی بۆ پرۆگرامەکان ناکاتەوە. ئەوەی هەیە هاوردەکردنی کەشفی حساب و یەکخستنی بە دەستە، و ئەوە بەسە بۆ فرۆشگایەک کە زۆربەی کڕینەکانی بە نەقد دەدات.

**دەفتەر بە دوو دراو پێکەوە.** بە دۆلار نرخ دەکەیت و بە دینار وەردەگریت، بەڵێ؛ بەڵام دەفتەرەکان بە یەک دراو ڕادەگیرێن.

**ناوەندی تێچوو و پڕۆژە.** ئامرازی بەڵێندەرانە.

## ئەوەی دەبێت بە دەست بمێنێتەوە

تۆمارێک کە خۆی دەنووسرێت یاساکەیە، بەڵام ژمێریار هەندێ جار تۆمارێکی خۆی پێویستە: کرێی مانگ کە پسوولەکەی نەگەیشتووە، هەڵەیەک بۆ ڕاستکردنەوە، بڕێک لە نێوان دوو هەژمار، باڵانسی دەستپێک کاتی گواستنەوە لە دەفتەر. پرۆگرامێک کە ئەمە قەدەغە دەکات هەر هەڵەیەک دەکاتە پەیوەندی بە پشتگیری. پرۆگرامێک کە هەموو شتێک ڕێ دەدات دەفتەرەکان دەکاتە دەفتەری تێبینی.

ناوەندەکە: تۆمارێکی دەستی بە هۆکارێکی نووسراوی پێویست، لە جیاتی سڕینەوە بە تۆمارێکی تر دەگەڕێنرێتەوە، و لە ناو مانگێک کە دوای پێداچوونەوە داخراوە قبوڵ ناکرێت. لە داشنک ئەمە دوگمەی «تۆماری نوێ»یە لە مامەڵەکان و «داخستنی مانگ» لە داخستنی ماوە؛ [ناوەندی یارمەتی](/help/post-a-journal-entry) هەنگاوەکان ڕوون دەکاتەوە.

## چۆن هەر پرۆگرامێک لە کاتژمێرێکدا تاقی بکەیتەوە

1. پێنج کاڵا بە نرخی کڕین و نرخی فرۆشتن بنووسە.
2. سێیان بفرۆشە، یەکێک بە قەرز بۆ کڕیارێک بە ناو.
3. خەرجییەکی نەقدی لە درەکەوە تۆمار بکە.
4. «لیستی داهات» و «باڵانس» بکەرەوە. ئەگەر تێچووی کاڵا لە یەکەمدا نەبوو، یان قەرزی کڕیار لە دووەمدا، پرۆگرامەکە حسابات ڕاناگرێت.
5. کەشفی حسابی کڕیار داوا بکە و بزانە بەبێ چاپ دەگاتە ئەو.
6. بپرسە: کاشێر بەردەوام دەفرۆشێت کاتێک ئینتەرنێت دەبڕێت، و ئەو فرۆشتنانە دەچنە هەمان حسابات کاتێک دەگەڕێتەوە؟

شەش تێپەڕین واتە دەفتەرەکان ڕاستەقینەن. دوو تێپەڕین واتە کاشێرێک بە ناوێکی گەورەتر.

## داشنک لێرە چی دەکات

هەر فرۆشتن و کڕین و خەرجی و وەرگرتنێک خۆی دەبێتە تۆمارێکی دووقۆڵی هاوسەنگ، بە دیناری تەواو. خاوەن قازانج و قەرز و نەقد لە یەک شاشەدا دەبینێت؛ ژمێریار دەفتەری ڕۆژانە و میزانی پێداچوونەوە و لیستی داهات و باڵانس لە هەمان بەشی ژمێریاری دەکاتەوە، تۆماری ڕێکخستن بە هۆکاری نووسراو تۆمار دەکات، هەڵە دەگەڕێنێتەوە، و مانگ دوای پێداچوونەوە دادەخات. ئەوەی نییە: مووچە، بەستنی خۆکاری بانک، پسوولەی ئەلیکترۆنی، دەفتەر بە دوو دراو. [لاپەڕەی ژمێریاری](/features/accounting) وردەکارییەکان دەدات، و [بەراوردەکە](/ar/blog/best-accounting-software-shops-iraq-2026) لە تەنیشت حەوت پرۆگرامی تر بە نرخەکانیان دایدەنێت. پلانی بەخۆڕایی بەبێ کارت [لێرەوە](/free) دەست پێدەکات.

## سەرچاوەکان

- داشنک، ژمێریاری، https://dashing.krd/ckb/features/accounting (بینراوە لە 2026-09-18)
- داشنک، ناوەندی یارمەتی: تۆمارکردنی تۆمارێکی دەستی، https://dashing.krd/ckb/help/post-a-journal-entry (2026-09-18) · داخستنی مانگ، https://dashing.krd/ckb/help/period-close (2026-09-18)
- داشنک، بۆچی پسوولەی ئەلیکترۆنی لە عێراق نییە، https://dashing.krd/blog/no-einvoicing-iraq-what-to-do (بە عەرەبی، 2026-09-18)

## Other languages

- العربية: https://dashing.krd/blog/accounts-program-for-shops
- English: https://dashing.krd/en/blog/accounts-program-for-shops

---

داشنک · https://dashing.krd/ckb