پشووە فەرمییەکانی عێراق و کوردستان 2026–2027 بۆ فرۆشگاکان
پشووە فەرمییەکانی عێراق و هەرێمی کوردستان بۆ 2026 و 2027 لە یاسای ژمارە 12ی 2024 و ڕاگەیاندنەکانی حکومەتی هەرێم، لەگەڵ بەرواری چاوەڕوانکراوی جەژنەکان.
تیمی داشنکنوێکراوە 4 خولەک خوێندنەوە
پشوو لە عێراق فرۆشگا دانانخات، کڕیاران و کاتژمێر و کاڵاکەی دەگۆڕێت. پێش جەژن ئەوە دەفرۆشیت کە لە مانگێک نایفرۆشیت، لە ڕۆژانی تاقیکردنەوە ئینتەرنێت بەیانیان دەپچڕێت، و لە کوردستان پشووی نەورۆز هەفتەیەک درێژ دەبێتەوە. ئەم لیستە لەسەر یاسای پشووە فەرمییەکان ژمارە 12ی 2024 (وەقایعی عێراقی، ژمارە 4777) و ڕاگەیاندنەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بنیاتنراوە، لەگەڵ بەرواری چاوەڕوانکراو بۆ جەژنە کۆچییەکان چونکە تەنها چەند ڕۆژێک پێشتر ڕادەگەیەنرێن.
کێ پشوو بڕیار دەدات؟ چوار سەرچاوە
- یاسا پشووە جێگیرەکان دیاری دەکات: هەینی و شەممەی هەموو هەفتەیەک، بەرواری زایینی جێگیر، و جەژنە کۆچییەکان.
- وەقفی شیعە و سوننە یەکەم ڕۆژی جەژنی ڕەمەزان و قوربان بە بەیاننامە دیاری دەکەن؛ و ئەگەر جیاواز بوون پشووەکە درێژ دەبێتەوە لەو ڕۆژەی یەکێکیان دیاری دەکات تا کۆتایی ئەو ڕۆژەی ئەوی تر دیاری دەکات.
- ئەنجومەنی وەزیران دەتوانێت پشووی کاتی بۆ بۆنەی تایبەت تا 7 ڕۆژ لە ساڵێک ڕابگەیەنێت، و پارێزگاکانی شارە پیرۆزەکان (نەجەف، کەربەلا، کازمیە، سامەڕا) دەتوانن فەرمانگەکان تا 3 ڕۆژ لە دەوری بۆنە ئایینییەکە دابخەن.
- حکومەتی هەرێمی کوردستان هەموو ساڵێک لیستی تایبەتی خۆی دەردەکات، و هەر پشووێک بە بەیاننامە ڕادەگەیەنێت.
پشووە جێگیرەکان (لە یاسا)
| بەروار | بۆنە |
|---|---|
| 1ی کانوونی دووەم | سەری ساڵی زایینی |
| 6ی کانوونی دووەم | جەژنی سوپای عێراق |
| 16ی ئازار | یادی تاوانەکانی بەعس دژی گەلی عێراق (هەڵەبجە، ئەنفال، گۆڕە بەکۆمەڵەکان، ڕاپەڕینی شەعبانیە) |
| 21ی ئازار | جەژنی نەورۆز |
| 1ی ئایار | ڕۆژی جیهانی کرێکاران |
تێبینی: 14ی تەممووز و 3ی تشرینی یەکەم لە یاسادا نین؛ کاتێک ئەنجومەنی وەزیران بڕیار دەدات لە حەوت ڕۆژەکەی پشوو دەدرێن؛ ڕاگەیاندنەکە هەموو ساڵێک بەدوادا بچۆ.
جەژنە کۆچییەکان: بەرواری چاوەڕوانکراو
| بۆنە | لە یاسا | 2026 (چاوەڕوانکراو) | 2027 (چاوەڕوانکراو) |
|---|---|---|---|
| جەژنی ڕەمەزان | 1–3 شەوال | 20–22ی ئازار | 9–11ی ئازار |
| جەژنی قوربان | 10–13 زولحیجە | 27–30ی ئایار | 16–19ی ئایار |
| ڕۆژی غەدیر | 18 زولحیجە | 4ی حوزەیران | 24ی ئایار |
| سەری ساڵی کۆچی | 1 موحەڕەم | 16ی حوزەیران | 6ی حوزەیران |
| عاشورا | 10 موحەڕەم | 25ی حوزەیران | 15ی حوزەیران |
| مەولوودی پێغەمبەر | 12 ڕەبیعی یەکەم | 25ی ئاب | 14ی ئاب |
بەروارەکان بە ساڵنامەی کۆچی ژمێرەیی ژمێردراون و لەوانەیە ڕۆژێک پێش یان دوا بکەون بەپێی بینینی مانگ و بەیاننامەی وەقفەکان؛ و پشووی جەژن لەوانەیە ڕۆژێک درێژ بێتەوە ئەگەر بەیاننامەکان جیاواز بوون. ڕەمەزان چاوەڕوان دەکرێت لە نزیکەی 18ی شوباتی 2026 و لە نزیکەی 8ی شوباتی 2027، و ئەو مانگەیە کە کاتژمێری فرۆشگا زیاتر لە هەر پشووێک دەگۆڕێت.
پشووە تایبەتەکانی پێکهاتەکان (لە یاسا)
- مەسیحییەکان: لەدایکبوونی مەسیح، و دوو ڕۆژی جەژنی هەستانەوە.
- سابیئە مەندائییەکان: پێنج ڕۆژی جەژنی خەلیقە لە ئازار، چوار ڕۆژی جەژنی گەورە لە تەممووز، دوو ڕۆژی جەژنی بچووک لە تشرینی دووەم، و ڕۆژێک بۆ لەدایکبوونی پێغەمبەر یەحیا لە ئایار.
- ئێزیدییەکان: یەکەم هەینی کانوونی یەکەمی ڕۆژهەڵاتی (جەژنی ڕۆژوو)، یەکەم چوارشەممەی نیسانی ڕۆژهەڵاتی (سەری ساڵی ئێزیدی)، 23–30ی ئەیلوولی ڕۆژهەڵاتی (جەژنی جەما)، و 20–21ی تەممووز (جەژنی چلەی هاوین).
ئەمانە پشوون بۆ ئەوانەی سەر بە پێکهاتەکەن؛ لە مووسڵ و دەشتی نەینەوا و دهۆک کار لە داواکاری و کاتژمێری کارمەندان دەکەن.
هەرێمی کوردستان: لیستێکی جیاواز
حکومەتی هەرێم هەموو ساڵێک لیستی خۆی دەردەکات، و لە 2026، بەپێی بەیاننامە بڵاوکراوەکانی، پشووی ڕاگەیاند لە 5ی ئازار (یادی ڕاپەڕین)، 11–12ی ئازار (یادی ڕێککەوتنی 11ی ئازاری 1970)، 16ی ئازار (هەڵەبجە)، 19–29ی ئازار (نەورۆز و جەژنی ڕەمەزان پێکەوە)، و 4ی حوزەیران (ڕۆژی غەدیر)، سەرباری پشووی 25ی کانوونی یەکەم – 3ی کانوونی دووەم (کریسمس و سەری ساڵ). نەورۆز لە هەرێم هەفتەیەکە زیاتر لە یەک ڕۆژ، کە فرۆشتن لە شارەکان کەم دەبێت و لە هاوینەهەوار و ڕێگاکان زیاد دەبێت.
فرۆشگا پێش هەر پشووێک چی دەکات
| پێش | بیکە | لە داشنک |
|---|---|---|
| دوو جەژنەکە | زوو داوا بکە؛ سنووری داواکردنەوە بۆ کاڵا وەرزییەکان بپشکنە | کارتی داواکردنەوە لەسەر شاشەی سەرەکی |
| دوو جەژنەکە | نۆرەکانی ڕۆژە درێژەکان و کارمەندی هەر ڕۆژێک دیاری بکە | نۆرە بۆ هەر دراوەرێک، دەسەڵات بۆ هەر شاشەیەک |
| ڕەمەزان | کاتژمێری کار بگۆڕە؛ فرۆشتنی دوای بەربانگ بپشکنە | ڕاپۆرتی نۆرە بەراورد بە هەفتەی پێشوو |
| تاقیکردنەوەکان (ئایار–حوزەیران، و ئەیلوول) | چاوەڕێی پچڕانی ئینتەرنێت بەیانیان بکە | کاشێر بێ ئینتەرنێت کار دەکات و دواتر بار دەکات |
| نەورۆز لە هەرێم | داواکاری لە شارەکان کەم بکەرەوە، لە ڕێگاکان و هاوینەهەوارەکان زیادی بکە | کۆگا و گواستنەوە بۆ هەر لقێک |
| هەر پشووێکی درێژ | نۆرەکە بە ژماردن پێش پشوو دابخە، و دانانی پارە تۆمار بکە | داخستنی نۆرە و تۆمارکردنی دانان |
ئەگەر هێشتا پرۆگرام بەکارناهێنیت، دوو ئامرازی بەخۆڕایی پێش پشوو بەسن: خوێنەری بارکۆد بە کامێرا بۆ ژماردنی ڕەفەکان لە فایلی Excel، و کەشفی حساب کە پێش داخستنی فرۆشگا بۆ هەر کڕیارێکی قەرزدار دەینێریت.
داشنک چی ناکات
ساڵنامەی پشووی تێدا نییە، کاتژمێری کار بەخۆکار ناگۆڕێت، و ئاگاداری پێش جەژن نییە؛ ئەم وتارە ساڵنامەکەیە، و کاتێک بەیاننامەکان دەردەچن نوێی دەکەینەوە.
سەرچاوەکان
- یاسای پشووە فەرمییەکان ژمارە 12ی 2024، وەقایعی عێراقی ژمارە 4777 (2024-05-27)، https://moj.gov.iq/view.8184/ (دەقەکە لە فایلی ژمارەکە؛ لە 2026-09-14 بینراوە)
- حکومەتی هەرێمی کوردستان، بەیاننامەکانی پشووی فەرمی 2026: 5ی ئازار، https://gov.krd/dmi-en/activities/news-and-press-releases/2026/march/thursday-5-march-declared-official-holiday-in-the-kurdistan-region/ · 11–12ی ئازار، https://gov.krd/dmi-en/activities/news-and-press-releases/2026/march/11-12-march-declared-official-holidays-in-the-kurdistan-region/ · 16ی ئازار، https://gov.krd/dmi-en/activities/news-and-press-releases/2026/march/monday-16-march-declared-official-holiday-in-the-kurdistan-region/ · 19–29ی ئازار، https://gov.krd/dmi-en/activities/news-and-press-releases/2026/march/19-29-march-declared-official-holiday-in-the-kurdistan-region/ · 4ی حوزەیران، https://gov.krd/dmi-en/activities/news-and-press-releases/2026/june/thursday-4-june-declared-official-holiday-in-the-kurdistan-region/ · 25ی کانوونی یەکەم – 3ی کانوونی دووەم، https://gov.krd/dmi-en/activities/news-and-press-releases/2025/december/krg-announces-public-holidays-from-25-december-to-3-january/
- Internet Society Pulse، پچڕانی ئینتەرنێت لە عێراق لە کاتی تاقیکردنەوەکان، https://pulse.internetsociety.org/en/blog/2025/05/iraq-to-shutdown-internet-during-2025-exam-period/
- بەروارە کۆچییە چاوەڕوانکراوەکان: ژمێردن بە ساڵنامەی کۆچی ژمێرەیی (±1 ڕۆژ)، بە بەیاننامەی وەقفەکان ڕاست دەکرێنەوە.
ئەم وتارە هەروەها بەردەستە بە العربية