# دەرمانخانە و بەرواری بەسەرچوون: نزیکترین بەسەرچوون یەکەم بفرۆشە

> ڕێنمایی بۆ دەرمانخانەکانی عێراق بۆ بەچ و بەرواری بەسەرچوون: وەرگرتن بە بەچ، فرۆشتنی نزیکترین بەسەرچوون یەکەم (FEFO)، ئاگاداری پێش بەسەرچوون، و ژماردنی بێ وەستان.

نووسینی تیمی داشنک · 2026-09-14

Canonical: https://dashing.krd/ckb/blog/pharmacy-expiry-fefo-iraq

لە دەرمانخانە زیانەکە زۆرتر لە ڕیزی هەڵەی فرۆشتنەوە دێت تا لە نەفرۆشتن: پاکەتی نوێ لەپێش کۆنەکە، و کۆنەکە لەسەر ڕەف بەسەردەچێت. و دوای ناچارکردنی دەرمانخانەکانی عێراق بە ئامێری خاڵی فرۆشتن لە کانوونی دووەمی 2025، ئەو دەرمانخانەیەی هەموو فرۆشتنێک بە ئەلیکترۆنی تۆمار دەکات دەتوانێت تەمەنی هەر پاکەتێکیش بزانێت. ئەم وتارە ڕێگای **نزیکترین بەسەرچوون یەکەم** (FEFO) ڕوون دەکاتەوە وەک لە داشنک (Dashing) کار دەکات، و ئەوەی بۆ دەرمانخانە ناکات.

![بەچ و بەرواری بەسەرچوون: وەرگرتن بە بەچ، فرۆشتنی نزیکترین بەسەرچوون یەکەم، ئاگاداری پێش بەسەرچوون، و ژماردن](/diagrams/fefo-ckb.svg)

## بەچ چییە، و بۆچی دەرمانخانە زیاتر لە هەمووان پێویستی پێیەتی

بەچ بڕێکە لە یەک کاڵا کە پێکەوە بە یەک بەرواری بەسەرچوون گەیشتووە. بەقاڵی بۆ شیر و ماست پێویستی پێیەتی؛ دەرمانخانە بۆ نزیکەی هەموو شتێک. بێ بەچ سیستەم دەزانێت 40 پاکەتت لە دەرمانێک هەیە؛ بە بەچ دەزانێت 15یان لە کانوونی یەکەم و 25یان لە ئایار بەسەردەچن، و ئەمە جیاوازییە لە نێوان ڕاپۆرتی ژماردن و ژمارەی زیان.

لە داشنک بەچ **بۆ هەر کاڵایەک کە پێویستی پێیەتی** چالاک دەکرێت: دەرمانەکان بە بەچ، و پێداویستییەکان کە بەسەرناچن بێ بەچ، بۆیە کاشێر بە پرسیارێکی بێ پێویست قورس ناکرێت.

## 1. وەرگرتن: هەر بارێک بەچێکە

کاتێک داواکاری کڕینێک وەردەگریت، تەواو یان بەشەکی، بڕەکە وەک بەچێک بە بەرواری بەسەرچوون و تێچوونەکەی تۆمار دەکرێت. وەرگرتنی بەشەکی لە دەرمانخانە گرنگە: دابینکەر نیوەی داواکارییەکە ئەمڕۆ دەنێرێت و باقییەکە هەفتەی داهاتوو، و سیستەم قەرزی دابینکەر تەنها بۆ ئەوەی گەیشتووە تۆمار دەکات.

پێش داواکردن، دەتوانیت **داوای نرخ** بۆ زیاتر لە یەک دابینکەر بنێریت و نرخەکانیان بەراورد بکەیت، و بەدواداچوون بکەیت کێ پابەندە بە کات.

## 2. فرۆشتن: کاشێر نزیکترین بەسەرچوون پێشنیار دەکات

کاتێک دەرمانەکە سکان دەکرێت، کاشێر بەخۆکار **نزیکترین بەچی بەسەرچوون** پێشنیار دەکات. دەرمانساز دەتوانێت بە ئەنقەست بەچێکی تر هەڵبژێرێت، ئەگەر کڕیار بەروارێکی دوورتر بۆ چارەسەرێکی درێژ بیەوێت بۆ نموونە، بەڵام بنەڕەت هەمیشە کۆنترینە. ئەمەیە FEFO دەکاتە خوو نەک بڕیارێک کە 200 جار لە ڕۆژێکدا بدرێت.

## 3. پێش بەسەرچوون: کارتێک لەسەر شاشەی سەرەکی

کارتی **کاڵاکانی نزیک لە بەسەرچوون** لەسەر شاشەی سەرەکی دەردەکەوێت پێش ئەوەی پاکەتەکە ببێتە زیان، بۆیە زوو بڕیار دەدەیت: ئۆفەری نرخ، گەڕاندنەوە بۆ دابینکەر ئەگەر ڕێککەوتنەکە ڕێگە بدات، یان گواستنەوە بۆ لقێک کە خێراتر دەیفرۆشێت.

## 4. ژماردنی خولی: فرۆشتن ناوەستێنێت

ژماردن لە دەرمانخانە سروشتێکی ڕۆژانەی هەیە: ڕەفی ئەمڕۆ، و ڕەفی سبەی. ژماردنی خولی لە داشنک دەرمانخانە دانانخات: ڕەفێک دەژمێریت، ژمارەکان دەنووسیت، و جیاوازی دوای پەسەندکردنت بە تۆمارێک لە دەفتەرەکان تۆمار دەکرێت، بۆیە زیانی بەسەرچوون یان کەمی وەک ژمارەیەک لە لیستی داهات دەردەکەوێت، نەک سەرسوڕمانێک لە کۆتایی ساڵ.

## 5. قەرزەکان: کێ ئەم هەفتەیە شایانی پارەدانە

تەمەنی قەرزی دابینکەران لەسەر شاشەی پارەدانەکان پیشان دەدات کێ ئەم هەفتەیە شایانی پارەدانە، بۆیە دابینکەرێک کە گرنگە دوانەکەوێت و بۆ ئەوەی پێویست نییە زوو نەدرێت.

## داشنک بۆ دەرمانخانە چی ناکات: بە ڕاشکاوی

- **سیستەمی بەڕێوەبردنی دەرمانخانەی کلینیکی نییە**: بنکەدراوەی دەرمان نییە، ڕەچەتە نییە، کارلێکی دەرمانی نییە.
- **ڕاپۆرت بۆ وەزارەتی تەندروستی یان سەندیکا نییە**: ئەو ڕاپۆرتانەی دەریدەکات ڕاپۆرتی بازرگانی و ژمێریارین.
- **پەیوەندی بە ئامێری POSی بانکی نییە**: فرۆشتن بە کارت بە دەست وەک شێوازی پارەدان تۆمار دەکرێت.
- **یەکخستن لەگەڵ تەرازوو نییە**: زۆربەی کات لە دەرمانخانە پێویست نییە.

ئەگەر ئەوەی بۆی دەگەڕێیت سیستەمێکی کلینیکییە ئەمە ئەو نییە؛ ئەگەر ئەوەی بۆی دەگەڕێیت کاشێر و کۆگای بە بەچ و ژمێریاری تەواوە بۆ دەرمانخانەیەکی بازرگانی، ئەمە بۆ ئەوە دروستکراوە. لاپەڕەی [دەرمانخانەکان](/for/pharmacy) وردەکارییەکان کۆدەکاتەوە.

## لیستی پشکنین بۆ دەرمانخانە لە یەکەم هەفتەیدا

1. بەچ بۆ هەر دەرمانێک چالاک بکە (نەک بۆ پێداویستییەکان).
2. لە یەکەم وەرگرتنی هەر کاڵایەک، بەرواری بەسەرچوون هەر لەو کاتەدا بنووسە.
3. کارتی «نزیک لە بەسەرچوون» هەموو بەیانییەک بپشکنە.
4. هەموو ڕۆژێک یەک ڕەف بژمێرە لە جیاتی ژماردنی هەموو لە یەک ڕۆژدا.
5. مانگی جارێک: ڕاپۆرتی بەهای کۆگا بکەرەوە و بەراوردی بکە لەگەڵ زیانی بەسەرچوون لە لیستی داهات.

## سەرچاوەکان

- جوممار، دەربارەی ناچارکردنی دەرمانخانەکان بە ئامێری خاڵی فرۆشتن (کانوونی دووەمی 2025)، https://jummar.media/en/8136
- داشنک بۆ دەرمانخانەکان، https://dashing.krd/ckb/for/pharmacy (لە 2026-09-14 بینراوە)

## Other languages

- العربية: https://dashing.krd/blog/pharmacy-expiry-fefo-iraq

---

داشنک · https://dashing.krd/ckb