ژمێرەری باجی بەهای زیادکراو: باج بۆ نرخ زیاد بکە یان لێی دەربهێنە.
نرخێک بنووسە و ڕێژەیەک هەڵبژێرە: بڕی پێش باج و باج و کۆ دەبینیت، خڕکراو بە ژمارەی دوای خاڵی دراوەکەت. دەرهێنانی باج لە نرخێک کە باجی تێدایە ڕێژەیەک لەو نرخە نییە: بە 15%، باجی ناو 115 دەکاتە 15 نەک 17.25.
یەک نرخ
- پێش باج
- 100.00
- باج (15%)
- 15.00
- لەگەڵ باج
- 115.00
باج = نرخ × ڕێژە: 100.00 × 15% = 15.00
چەند نرخێک پێکەوە
کاڵایەک و نرخەکەی لە هەر ڕیزێک، بە ڕێژە و ئاراستەی «یەک نرخ». باجی هەر دێڕێک بە تەنها خڕ دەکرێتەوە و پاشان کۆ دەکرێتەوە، وەک لە پسوولەدا.
| کاڵا | پێش باج | لەگەڵ باج | سڕینەوە |
|---|---|---|---|
چۆن باج بۆ نرخ زیاد دەکەیت
نرخی پێش باج لە ڕێژەکە بدە و ئەنجامەکە زیاد بکە: بە 15%، 200 دەبێتە 200 + 30 = 230، کە هەمان 200 × 1.15ە. بە 5% لە 1.05 دەدەیت، بە 10% لە 1.10. ژمێرەرەکە باجەکە پێش زیادکردنی بۆ بچووکترین یەکەی دراو خڕ دەکاتەوە، بۆیە سێ ژمارەکە تا دوایین فلس یەک دەگرنەوە.
چۆن باج لە نرخێکی گشتگیر دەردەهێنیت
نرخی گشتگیر دابەش بکە بەسەر 1 زائد ڕێژەکەدا: 230 ÷ 1.15 = 200، بۆیە باجەکە 30ە. بۆ گەیشتن بە باج ڕاستەوخۆ لە ڕێژەکە دابەش بەسەر 100 زائد ڕێژەکە بدە: 230 × 15 ÷ 115 = 30. وەرگرتنی 15% لە 230 دەکاتە 34.50، کە هەڵەیە چونکە 15%ەکە لەسەر 200 ژمێردراوە نەک 230.
خڕکردنەوە و ژمارەی دوای خاڵی دراو
ڕیاڵی سعودی و دیرهەمی ئیماراتی و جونەیهی میسری دوو ژمارەی دوای خاڵیان هەیە؛ دیناری بەحرەینی و ڕیاڵی عومانی سێ، بۆیە باج لەوێ بۆ فلس یان بەیسە خڕ دەکرێتەوە. هەڵبژاردنی وڵات ڕێژە و ژمارەی دوای خاڵ پێکەوە دادەنێت. خڕکردنەوەی هەر دێڕێک دەکرێت بە یەکە یان دوو لە خڕکردنەوەی یەکجاری کۆ جیاواز بێت، بۆیە لیستی چەند نرخ هەر دێڕێک خڕ دەکاتەوە، وەک ئەو پسوولەیەی باجی هەر دێڕێک نیشان دەدات.
باج لە داشنک
لە داشنک باج ناچالاک دەمێنێت هەتا چالاکی دەکەیت، پاشان کۆد و ڕێژەکانی دیاری دەکەیت، هەر فرۆشتنێک باجەکەی جیا لە داهات تۆمار دەکات، و ڕاپۆرتی باج لە دەفتەرەکانەوە دێت نەک لە ژمێرەرێک.
پرسیارە باوەکان
باجی 15% لەسەر 100 چەندە؟
15، بۆیە کۆ دەبێتە 115. ئەگەر 100 خۆی باجی 15%ی تێدابێت، باجی ناوی 13.04ە و نرخی پێش باج 86.96ە.
چۆن نرخی پێش باج دەژمێرم؟
نرخی گشتگیر دابەش بکە بەسەر 1 زائد ڕێژەکەدا: بە 15% دابەشی بکە بەسەر 1.15، بە 5% بەسەر 1.05. بۆیە 1,150 لەگەڵ باجی 15% دەکاتە 1,000 پێش باج.
لە عێراق باجی بەهای زیادکراو هەیە؟
عێراق ئەمڕۆ باجی بەهای زیادکراوی گشتی نییە، و پسوولەی ئەلیکترۆنی نییە. ژمێرەرەکە بۆ نرخی ئەو وڵاتانەیە کە وەری دەگرن، وەک سعودیە بە 15% و ئیمارات بە 5%.
بۆچی سێ ژمارەی دوای خاڵ؟
دیناری بەحرەینی 1,000 فلسە و ڕیاڵی عومانی 1,000 بەیسە، بۆیە بڕەکانیان و باجەکەیان سێ ژمارەی دوای خاڵیان هەیە. هەڵبژاردنی بەحرەین یان عومان ئەوە دادەنێت.